تشکیل پرتفوی بهینه بر اساس نسبتهای مالی در صنایع بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‌ و روش دیمتل

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه مدیریت، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران.

10.22105/dmor.2019.171039.1105

چکیده

یکی از روش‌های کاهش ریسک سرمایه‌گذاری، تشکیل پرتفویی از دارایی‌هاست. دراین تحقیق روشی چند معیاره برای انتخاب سهام برای تشکیل سبد با به‌کارگیری فرآیند تحلیل شبکه­ای به‌کار رفته است. به‌این منظور، از داده‌های سال 1395، تعداد 185 شرکت بورسی که در شش گروه صنعتی مختلف و نسبت‌های مالی محاسبه شده‌‌ی آن‌ها و نیز روش دیمتل و ANP جهت رتبه­بندی استفاده شده است. در پژوهش حاضر، ابتدا اثرگذاری و اثرپذیری نسبت‌های مالی مهم نسبت‌به یکدیگر با استفاده‌از روش دیمتل مورد بررسی قرار گرفته و پس‌از مشخص‌شدن اهمیت شاخص­ها در مرحله‌ی بعد جهت تعیین وزن این شاخص­ها از روش ANP استفاده شده است. در‌نهایت، پس‌از جمع­آوری داده­های مربوط‌به شاخص­های مالی انتخابی و با‌توجه به اوزان به‌دست‌آمده، شرکت‌های مورد‌ بررسی توسط نرم‌افزار Excel رتبه­بندی شده و اولویت آن‌ها، هم در کل شرکت‌ها و هم در صنایع تفکیکی مشخص شده است. بر‌اساس نتایج حاصله، گروه صنعتی «خودرو و ساخت قطعات» به‌عنوان بهترین صنعت برای سرمایه‌گذاری با بالاترین رتبه مشخص شد و بعد از آن گروه صنعتی «فرآورده­های غذایی و مبلمان و منسوجات» قرار گرفت. با این نتایج، تمام شرکت‌های انتخابی اولویت‌بندی شدند و استفاده کننده­های از تحقیق می­توانند به‌راحتی با‌توجه به بودجه‌ی خود، پرتفوی انتخابی خود را از‌میان صنایع و شرکت‌ها داشته باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Forming optimal portfolio based on financial ratios in industries of Tehran stock exchange using analysis network process and DEMATEL techniques

نویسنده [English]

  • Abdorreza Asadi
Department of Management, Neyshabur Branch, Islamic Azad University, Neyshabur, Iran.
چکیده [English]

One way to reduce investment risk is to form assets portfolio. In this study, a multi-criteria analysis is employed to select equities using ANP method. For this purpose, listed firms in Tehran Stock Exchange were divided into six industrial groups and their data collected between 2016 and 2017 to calculate financial ratios and then two ranking methods such as DEMATEL and ANP were employed. The aim of this study is to use financial ratios as key indicators to find out their interactions using DEMATEL method, and then to recognize the importance of identifying indicators, we have used ANP techniques to determine weight of the variables. Finally, after collecting data related to selected financial indices and obtained weights, number of 185 companies in six separated industries were ranked by Excel software and their priority in both total companies and related industries was identified. The results can be used by investors, investment funds and financial advisors to determine the optimal portfolio and help to identify superior companies.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Optimal Portfolio
  • DEMATEL Techniques
  • Network analysis process
  • Financial Ratios

آقاابراهیمی سامانی، ب؛ ماکویی، ا. (1387). ارزیابی چالشهای شرکتهای ایرانی در پروژه­های نفت و گاز به روش DEMATEL. مجله علمی و پژوهشی شریف، 45، 129-121.

پاکیزه،ک؛ رحمانی، م؛ عزیززاده، ف. (1396). بررسی اثر سبکهای سرمایه‌گذاریو تشکیل پورتفوی بهینه با استفاده از شاخصهای تکنیکی و نسبتهای بنیادی. فصلنامه دانش سرمایه گذاری، 6(21)، 79-59.

تقوی، م؛ خلیلی عراقی، م. (1384). عوامل موثر بر سرکوب مالی و سلسله مراتب تأثیر آنها در اقتصاد ایران با به کارگیری مدلهای تصمیم­گیری گروهی. فصلنامه پژوهش های اقتصاد ایران، 22 ،113-93.

حاله، ح؛ کریمیان، ح. (1389). انتخاب مناسبترین ساختار برای بهبود قابلیت سیستم با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه­ای (ANP). نشریه بین­المللی مهندسی صنایع و مدیریت تولید، 3 ، 32-24.

ربیعی، س؛ شاهنده، ع. (1390). گسترشی بر مدل کارت امتیازی متوازن. نشریه بین­المللی مهندسی صنایع و مدیریت تولید، 1(22) ، 51-40.

ستایش، م. ح؛ کاظم‌نژاد، م؛ ذوالفقاری، م. (1388). بررسی تاثیر مدیریت سرمایه در گردش بر سودآوری شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مطالعات تجربی حسابداری مالی، 6(23)، 43-56.

سوخکیان، م، ع؛ ولی پور، ه؛ فیاضی، ل. (1389)، روش چند معیاره (MCDM) برای انتخاب سهام در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از متغیرهای مالی. مجله مهندسی مالی و مدیریت پرتفوی، 5، 53-35.

شیبت الحمدی، س، ا؛ همتی،م؛ اسفندیار، م. (1393). کاربرد الگوریتم ژنتیک چند هدفه (NSGAII) در انتخاب پرتفوی بهینه در بورس اوراق بهادار. فصلنامه مدیریت، 11(34)، 21 -34.

عالم تبریز، اکبر؛ باقرزاده آذر، م. (1389). مدل تصمیم­گیری فرآیند تحلیل شبکه­ای فازی برای گزینش تأمین کننده راهبردی. فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، 54، 86-57.

عطائی، م. (1389). تصمیم­گیری چند معیاره. انتشارات دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود.

فلاح­پور، س؛ عبداللهی، غ. (1390). شناسایی و وزن­دهی تورش­های رفتاری سرمایه­گذاران در بازار بورس اوراق بهادار تهران: رویکرد AHP فازی. نشریه تحقیقات مالی، 13(120)، 31-99.

فلاح‌پور، س؛ پیرایش شیرازید نژاد، ح. (1397). تشکیل پورتفوی سهام با استفاده از مدل تحلیل ممیز قطری درجه دو و وزن دهی بر اساس احتمال پسین. مجله مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، 34، 103-85.

نجفی، ا. (1389). بکارگیری فرآیند تحلیل شبکه­ای ANP در تحلیل چالش‌های ساختاری و محیط اجرایی سازمانی در مدیریت پروژه­ها. نشریه بین­المللی مهندسی­صنایع­ و ­مدیریت تولید، 1(21)، 76-63.

Lee, W. S., Huang, A. Y., Chang, Y. Y., & Cheng, C. M. (2011). Analysis of decision making factors for equity investment by DEMATEL and Analytic Network Process. Expert systems with applications38(7), 8375-8383.

Li, J., & Xu, J. (2007). A class of possibilistic portfolio selection model with interval coefficients and its application. Fuzzy optimization and decision making6(2), 123-137.

Saaty, T. L. (1996). Decision making with dependence and feedback: The analytic network process (Vol. 4922). RWS Publ.

Yang, X. (2006). Improving portfolio efficiency: A genetic algorithm approach. Computational economics28(1), 1.