بررسی کارایی و رتبه‌بندی شرکت‌های سیمانی فعال در بورس با استفاده از روش بهبود‌یافته تلفیق تحلیل پوششی داده‌ها و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی

نوع مقاله: مقاله کاربردی

نویسندگان

1 گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد واحد اسلامشهر، ایران.

2 گروه حسابداری، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر، ایران.

چکیده

در دهه‌های اخیر، با رشد جهانی اقتصاد و توسعه سرمایه‌گذاری، تحقیقات گسترده‌ای درزمینه‌ی‌ رتبه‌بندی شرکت‌ها انجام پذیرفته است که تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی از مطرح‌ترین آن‌هاست. بااین‌حال، شاید بهترین روش درزمینه‌ی موردبحث، روش  DEA/AHP باشد که از ترکیب دو مقوله‌ی مذکور پای به عرصه‌ی وجود نهاده است. هدف از انجام این تحقیق، ارائه رتبه‌بندی شرکت‌های سیمانی فعال در بورس با استفاده از روش بهبودیافته DEA/AHP است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که شرکت‌های سیمانی اصفهان، بجنورد و قائن در سال 1391 به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم را به خود اختصاص داده‌اند و در سال 1392 این رتبه‌ها به شرکت‌های آبیک، اصفهان و کارون تعلق‌گرفته‌اند. لذا می‌توان نتیجه گرفت که به هنگام استفاده از روش مذکور، علاوه بر این‌که شرکت‌های با کارایی بالاتر در رتبه بهتر قرار می‌گیرند، شرکت‌های ناکارا نیز رتبه‌بندی می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of efficiency and ranking cement companies active in the market with improved method of integrating DEA and AHP

نویسندگان [English]

  • Masumeh Khanmohamadi 1
  • Hossein Heydari 2
1 Department of Science, Islamic Azad University, Islamshahr Branch, Islamshar, Tehran, Iran.
2 Department of Accounting and Management, Islamic Azad University, Islamshahr Branch, Islamshahr, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In recent decades, as a result of the global economic growth and the development of investment, extensive researches have been carried out in the field of ranking companies, Data Envelopment analysis (DEA) and Analytical Hierarchy Process (AHP ) are the most important methods in this field, However, perhaps the most notable method is DEA/AHP which is, in fact, the combination of the mentioned ones. This method utilizes the strengths of DEA and AHP to rank the decision-making units (DMUs) in a company.
The aim of this study is to provide a rating of cement companies operating in the stock using improved methods DEA / AHP is. The results of the research show that in 1391, Isfahan, Bojnoord and Qaen cement companies took the first to third places, but in 1392 these places belonged to Abyek, Isfahan and Cazroon companies. Therefore, it can be concluded that while using the improved integrated DEA and AHP method, not only the companies with higher efficiency are placed in higher ranks, but also, the inefficient companies are ranked effectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Analytical Hierarchical Process (AHP)
  • Data Envelopment Analysis (DEA)
  • Ranking

عندلیب اردکانی، نادر. (1383). طراحی مدل ریاضی برنامه‌ریزی تولید (مورد: شرکت سیمان فارس-خوزستان). تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

دشتی، نادر. (1383). بررسی بهره‌وری انرژی در صنایع انرژی بر در ایران (مطالعه موردی صنعت سیمان). تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

علیرضایی، محمدرضا، رفیعی ثانی، محمدرضا. (1389). توسعه بر روش  برای رتبه‌بندی واحدهای تصمیم‌گیرنده. نشریه مدیریت صنعتی،2(5)، 9099.

قدسی پور، حسن. (1381). فرآیند تحلیل سلسله مراتبی داده‌ها AHP. دانشگاه صنعتی امیرکبیر مرکز نشر.

قلی زاده، محمدحسن (1383). طرح مدل رتبه‌بندی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس تهران با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها (مورد صنعت مواد غذایی و آشامیدنی).  پژوهشنامه اقتصادی، 5، 173-193

محمد حسینی زاده، سمیه، محمدی، علی. (1386). کاربرد رویکرد تلفیقی  در رتبه‌بندی نمایندگی‌های بیمه. فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی، 3 (26)، 281-304.

Azadeh, A., Ghaderi, S. F., & Izadbakhsh, H. (2008). Integration of DEA and AHP with computer simulation for railway system improvement and optimization. Applied mathematics and computation195(2), 775-785.

Cai, Y., & Wu, W. (2001). Synthetic financial evaluation by a method of combining DEA with AHP. International transactions in operational research8(5), 603-609.

Ertay, T., Ruan, D., & Tuzkaya, U. R. (2006). Integrating data envelopment analysis and analytic hierarchy for the facility layout design in manufacturing systems. Information sciences176(3), 237-262.

Otay, I., Oztaysi, B., Onar, S. C., & Kahraman, C. (2017). Multi-expert performance evaluation of healthcare institutions using an integrated intuitionistic fuzzy AHP&DEA methodology. Knowledge-based systems133, 90-106.

Jablonsky, J. (2007). Measuring the efficiency of production units by AHP models. Mathematical and computer modelling46(7-8), 1091-1098.

Korpela, J., Lehmusvaara, A., & Nisonen, J. (2007). Warehouse operator selection by combining AHP and DEA methodologies. International journal of production economics108(1-2), 135-142.

Liu, F. H. F., & Chen, C. L. (2009). The worst-practice DEA model with slack-based measurement. Computers & industrial engineering57(2), 496-505.

Gupta, P., Mehlawat, M. K., Aggarwal, U., & Charles, V. (in press). An integrated AHP-DEA multi-objective optimization model for sustainable transportation in mining industry. Resources Policy. Doi: https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2018.04.007

 Lai, P. L., Potter, A., & Beynon, M. (2012). The development of benchmarking techniques in airport performance evaluation research. Transportation journal51(3), 305-337.

Sinuany‐Stern, Z., Mehrez, A., & Hadad, Y. (2000). An AHP/DEA methodology for ranking decision making units. International transactions in operational research7(2), 109-124.

Shang, J., & Sueyoshi, T. (1995). A unified framework for the selection of a flexible manufacturing system. European journal of operational research85(2), 297-315.

Rezaeitaziani, T., & Barkhordari, A. M. (2015). A two-stage model for ranking DMUs using DEA/ AHP. International jornal of industrial mathematics. 7(2), 161-169

Yang, T., & Kuo, C. (2003). A hierarchical AHP/DEA methodology for the facilities layout design problem. European journal of operational research147(1), 128-136.

Yoo, H. (2003). A study on the efficiency evaluation of total quality management activities in Korean companies. Total quality management & business excellence14(1), 119-128.