استفاده از روش ترابی- هسینی در مدل چندهدفه تحلیل پوششی در حضور داده‌های نامطلوب و فازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم و تخقیقات

2 رئیس دانشگاه آموزش عالی آیندگان تنکابن

چکیده

تحلیل پوششی داده‌ها ابزای برای سنجش کارایی نسبی واحدهای تحت ارزیابی با ورودی‌ها و خروجی های چندگانه است، این ابزار از این جهت از اهمیت بسیاری برخوردار است زیرا با داشتن آن میتوان تعیین کرد که یک واحد خوب عمل میکند یا نه. آنچه مسلم است همیشه داده‌ها (ورودی‌ها و خروجی‌ها) مطلوب نمییاشند و داده‌های نامطلوبی وجود دارند که کارایی واحدها را متأثر می‌سازند. عدم قطعیت نیز از ویژگی‌های غیرقابل انکار دنیای واقعی است. از اینرو در این پژوهش، سعی شده با در نظر گرفتن داده‌های نامطلوب و فازی به طور همزمان مدل را به دنیای واقعی نزدیک کرد. از آنجایی که تحلیل پوششی سنتی تنها واحدهای کارا و ناکارا را مشخص میکند و قادر به رتبه‌بندی واحدهای کارا نمی‌باشد ، روش رتبه‌بندی کارایی متقاطع خوشبینانه بکار گرفته‌ شده است، سپس برای حل مدل بسط داده‌ شده چندهدفه از روش چند هدفه ترابی-هسینی استفاده ونتایج با روش تحلیل پوششی سنتی مقایسه شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Solving Multi-Objective DEA by using of Torabi-Hassini method considering undesirable and fuzzy data

نویسندگان [English]

  • Hadis Drikvand 1
  • seyed esmaeel najafi 2
1 SCIENCE AND RESEARCH UNIVERSITY
2 AYANDEGAN TONEKABON
چکیده [English]

Data envelopment analysis measures relative efficiency of DMUs with multiple inputs and outputs, the importance of identifying efficient and inefficient DMUs and organizing inefficient DMUs have led to paying more attention to key role of data envelopment analysis, Input and output data are not always desirable and there exist a number of undesirable data which affect the efficiency. In addition, uncertainty is undeniable feature of the real world. For this purpose, in this paper, it is attempted to approach the reality by considering undesirable and fuzzy data simultaneously. Traditional DEA divides DMUs into efficient and inefficient, it is not able to rank DMUs completely, therefore, optimistic cross efficiency method is utilized to face with this defect and then the proposed multi-objective model is solved as a single-objective one applying Torabi-Hassini method. Finally, to demonstrate the efficiency and effectiveness of the model, a numerical example is used and the findings are compered.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Data Envelopment Analysis
  • Fuzzy data
  • Undesirable data
  • Torabi-Hassini multi-objective method
  • optimistic cross efficiency
بالا قیصر، مریم.، علیزاده، اسماعیل.(1390)" اندازه گیری کارایی بصورت فازی در تحلیل پوششی داده‌ها"، فراسوی مدیریت، سال پنجم، شماره 17، ص 90-109
جعفریان مقدم، احمدرضا.، قیصری، کیوان.(1389) " مدل پویای چندهدقه تحلیل پوششی داده‌های فازی"، مدیریت صنعتی، دوره 2، شماره 4، ص 19-36
رخشان، سید علی.، علیرضایی، محمدرضا.(1393)" رتبه یندی واحدهای تصمیم‌گیری با استفاده از مدل ابر کارایی غیرشعاعی"، مدیریت صنعتی، دوره6، شماره2، ص 303-316
صالحی صدقیانی، جمشید.، امیری، مقصود.، رضوی، سیدحسن.،هاشمی،شیده سادات.،حبیب زاده،اصحاب.(1388) " ارائه مدل برنامه‌ریزی آرمانی خطی برای محاسبه اوزان مشترک در مسائل تحلیل پوششی داده‌ها"، نشریه مدیریت صنعتی، دوره1، شماره 2، ص 89-104
Anderson, P., Peterson, N.C.(1993) “ a procedure for ranking efficient units in data envelopment analysis”, Management science, vol.39, pp. 1261-1264
Azadi, M., Jafarian, M., Farzinpoor saen, K., Mirhedayatian, SM.(2015) “ A new fuzzy DEA model for evaluation of efficiency and effectiveness of suppliers in sustainable supply chain management context” , computers & operation research, vol.54, pp.274-285
Bray, S., Caggiani, L., Ottomanelli, M.(2015) “ measuring transport systems efficiency under data envelopment analysis: theorical and practical comoarisons with traditional DEA model”, Transportation research procedia, vol.5, pp.186-200
Charnes, A., Cooper, W.W. and Rhodes, E. (1978), “Measuring the efficiency of decision-making units”, European Journal of Operations Research, Vol. 2, pp. 429-44.
Carrillo, M., M.Jorge, J.(2015) “ a multi objective DEA approach to ranking alternatives”, Expert systems with applications
Chen,Y-Ch., Chiu, Y-H., Huange, Ch-W., Hentu, Ch.(2013) “ the analysis of bank business performance and market risk-applying fuzzy DEA”, Economic modeling, vol.32, pp. 225-232
Doyel, J.R., Green,R.(1994) “ efficiency and cross efficiency in DEA: desirations measurings and uses, J.Oper.Res.Soc, vol.45, No.5, pp. 567-578
Kao, H-Y., Chan, C-Y., Wu,D-J.(2014) “ A multi-objective programming method for solving network DEA”, Applied soft computing, vol.24, pp.406-413
Keshavarz, E., Toloo, M.(2014) “ efficiency statuse of a feasible solution in the multi-objective integer linear programming problems: a DEA methodology”, Appl.Math.Modeling
K.Despotis,D., Koronakos, G., Sotriros, D.(2015) “ a multi-objective programming approach to network DEA with an application to assessment of the academic research activity”, Information technology and quantitative management, vol.55, pp. 370-379
Kumar, A., Shankar, K., Mitra Debnath, R.(2015) “ analyzicustomers performance and measuring relative efficiency in telecom sector: a hybrid fuzzy AHP/DEA study”, Telematics and informatics, vol.32, pp.447-462
Liu, W.B., Meng, W., Li, X.X., Zhang, D.Q.(2010) “ DEA models with undesirable inputs and outputs”, Ann Oper Res, vol.173, pp.177-194
Liu, B., & Liu, Y. K. (2002). “Expected value of fuzzy variable and fuzzy expected value models”. Fuzzy Systems, IEEE Transactions on,vol.10, No.4,pp. 445-450.
 
Liu, B. Uncertainty Theory: An Introduction to its Axiomatic Foundations. 2004.
Mashayekhi, Z., Omrani, H.(2015) “ An integrated multi-objective Markowitz DEA cross-efficiency model with fuzzy returns for portfolio selection problems”, Applied soft computing journal
Mehrabian, S., Alirezaee,M.L, Jahanshahloo, G.R.(1999) “ A complete efficiency ranking of decision making units in data envelopment analysis”, Computational optimization and applications, vol.14, No.2, pp. 261-266
Puri, J., Prasad yadav, Sh.(2014) “ a fuzzy DEA model with undesirable fuzzy outputs and its application to the banking sector in india,”, Expert systems with applications
Seiford, L.M., Zhu, J.(2002) “ modeling undesirable factors in efficiency evaluation”, Euro.J.Operat Res, vol.142, pp.16-20
Sexton, T.R., Silkman, R.H., Hoang, A.J.(1986) “ DEA envelopment analysis : critique and extentions in: R.H.Silkman(Ed.), measuring efficiency: an essessment of Data envelopment analysis”, Jossey-Bass, San Francisco, pp. 73-105
Torabi, S. A., Hassini, E.(2008) “An interactive possibilistic programming approach for multiple objective supply chain master planning”, Fuzzy Sets and Systems, vol. 159, pp. 193-214,
Wu, J., Chu, J., Sun, J., Zhu, Q., Liang, L.(2015) “ extended secondary goal models for weight selection in DEA cross-efficiency evaluation”, computers & industrial engineering
Zhu, H., & Zhang, J. (2009, November). “A credibility-based fuzzy programming model for APP problem”. In Artificial Intelligence and Computational Intelligence.. AICI'09. International Conference on (Vol. 1, pp. 455-459). IEEE.