نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی رشته آمار، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه شهید چمران اهواز- پردیس صنعتی شهدای هویزه، سوسنگرد، ایران.

2 عضو هیئت علمی رشته ریاضی، گروه مهندسی مکانیک، دانشکده مهندسی، دانشگاه شهید چمران اهواز- پردیس صنعتی شهدای هویزه، سوسنگرد، ایران

10.22105/dmor.2021.296432.1452

چکیده

هدف: تحلیل پوششی داده ها به عنوان یکی از زیرشاخه های کلیدی در برنامه ریزی ریاضی نقش برجسته ای در ارزیابی کارایی واحدهای تصمیمگیری در حوزه های گوناگون یافته است. در این میان، استفاده از اعداد فازی شهودی به علت در نظر گرفتن شاخصهایی همچون عضویت و عدم عضویت داده ها اهمیت ویژه ای دارد.

روش‌شناسی پژوهش: در این تحقیق، پس از تجزیه و تحلیل و پردازش اولیه، بر اساس مطالعات، ابتدا روش پارامتری و کارآمد برای رتبه بندی اعداد فازی شهودی مقدار انتخاب و مطرح می شود. درستی عملکرد روش انتخابی با توجه به فرمولبندی آن در ساختارهای خطی واضح می باشد. مدل توسعه یافته تحلیل پوششی داده ها، فرمولبندی ریاضی آن در شرایط حاکم بر ساختار مدل و رویکرد اجرای آن با دو روش CCR و IO-BCC بیان می شود. مطالعه ای موردی برای تعیین عوامل موثر بر عملکرد ایمنی با استفاده از مدل آورده شده است. بر اساس مطالعات پژوهشی پیشین و نظرات کارشناسان در حوزه ایمنی، مهمترین عوامل تاثیرگذار ورودی (فشار کاری و درک ایمنی ناظر) و خروجی (میزان آسیب دیدگی‌های جسمی و روحی و حوادث ناامن) انتخاب گردید. علاوه بر رتبه بندی واحدها، تحلیل حساسیت به منظور رتبه بندی شاخصهای تعیین شده در ورودیها و خروجیها در دو مدل CCR و IO-BCC انجام میگیرد و نتایج با هم مقایسه میشوند.

یافته‎ها: نتایج مدل تحلیل پوششی داده‌ها با داده‌های فازی شهودی نشان داد که با افزایش k، تعداد واحدهای کارا افزایش می‌یابد؛از طرفی، در دو مدل CCR و IO-BCC، کمترین و بیشترین کارایی به ترتیب متعلق به دیدگاه بدبینانه (k=0) و دیدگاه متعادل (k=0.5) میباشد. همچنین تحلیل حساسیت نشان داد که عامل فشار کاری در مدل‌های CCR و IO-BCC، بیشترین عامل ایمنی تأثیرگذار بر نتایج کارایی است.

اصالت/ارزش افزوده علمی: استفاده از مدل تحلیل پوششی داده ها با داده های فازی شهودی برای ارزیابی عملکرد سایتهای ساختمانی از بعد ایمنی، میتواند به طور معناداری نتایج بهتری فراهم کند زیرا در دنیای واقعی، عدم قطعیت وجود دارد و داده های فازی شهودی به علت در نظر گرفتن مفهوم تعلق، عدم تعلق و تردید در دیدگاه تصمیمگیرندگان به صورت همزمان و در گزارش داده‌ها، اهمیت ویژه ای دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Structure of Data Envelopment Analysis with Intuitionistic Fuzzy Data (Case Study: Evaluation of Safety-Based Performance in Construction Projects)

نویسندگان [English]

  • Zeynab Latifi 1
  • Neda Pouyan 2

1 Department of Mechanical Engineering, Faculty of Engineering, Shohadaye Hoveizeh Campus of Technology,Shahid Chamran University of Ahvaz, Susangerd, Iran

2 Department of Mechanical Engineering, Faculty of Engineering, Shohadaye Hoveizeh Campus of Technology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Susangerd, Iran

چکیده [English]

Purpose: Data Envelopment Analysis, one of the keys subfields in mathematical planning, has found a prominent role in evaluating the efficiency of decision making units in various fields.

Methodology: In this research, after analysis and initial processing, based on studies, a parametric and efficient method for ranking intuitionistic fuzzy numbers is selected and proposed. The correctness of the performance of the selected method is obvious due to its formulation in linear structures. The developed model of data envelopment analysis, its mathematical formulation by CCR and IO-BCC methods are expressed in terms of governing the model structure and its implementation approach. A case study is presented to determine the factors affecting safety performance using the model. Based on previous theoretical studies and opinions of experts in the field of safety, the most important influencing factors (work pressure and perception of the supervisors' safety as inputs) and (the rate of physical and mental injuries and unsafe accidents as outputs) were selected. In addition to ranking the units, sensitivity analysis was performed in CCR and IO-BCC methods to rank the specified indicators in the inputs and outputs, and the results have been compared.

Findings: The results of the data envelopment analysis model with intuitionistic fuzzy data showed that with increasing k, the number of efficient units increases. On the other hand, in CCR and IO-BCC methods, the lowest and highest efficiencies belong to the pessimistic view (k = 0) and the balanced view (k = 0.5), respectively. Sensitivity analysis also showed that, in CCR and IO-BCC methods, the work pressure is the most safety factor affecting the efficiency results.

Originality/Value: Using a Data Envelopment Analysis model with intuitionistic fuzzy data to evaluate the performance of construction sites from a safety perspective can provide significantly better results. Because in the real world, there is uncertainty, and intuitionistic fuzzy data, due to the concept of belonging, non-belonging, and suspicion in the view of decision-makers simultaneously and in data reporting, is of particular importance.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Safety Dimensions
  • Construction projects
  • Data Envelopment Analysis
  • IntuitionisticFuzzy Number Ranking
  • intuitionistic fuzzy sets